مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم انتظار موعود 2476-3942 25 91 2026 02 20 Reexamining Strawson’s Theory of Reactive Attitudes with an Emphasis on Active Waiting in Mahdisit Ideaology and Ethical Accountability بازخوانی نظریه عواطف واکنشی استراسون با تأکید بر انتظار فعال در افق اندیشه مهدویت و مسئولیت اخلاقی 29 52 251929 FA نیره امانی کرج محمد لگنهاوزن Current employer: The Imam Khomeini Education and Research Institute Expertise: Philosophy, metaethics, epistemology سیدمرتضی طباطبائی عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان، گروه فلسفه معاصر 0009-0004-2086-7493 Journal Article 2026 07 23 The notiona of moral accountability in contemporary philosophy, particularly in P. F. Strawson’s theory of reactive attitudes, Is scrutinized in the context of interpersonal dynamics and a wb of reciproval obligations. In his Influentional essay, Freedom and Resentment,, Strawson argues that reactive attitudes-such as resentment, gratitude, and indignation- manifest our participatory stance toward one another and constitute the practical structure of moral accountability. Nevertheless, Strawson’s account is predominantly set within the confines of synchronous interpersonal relations and pays scants regard to future-oriented perspectives or normative frameworks based on the concept of waiting<span dir="RTL" lang="FA">. </span>Utilizing a tripartite model of accountability (relational, normative, and capacity-based), this article seeks to analyze the concept of active waiting in Mahdist thought as a future-oriented normative condition. The central hypothesis is that The anticipation of the Advent is not simply a psychological phenomenon or a state of passivity; instead, it represents a normative structure that intensifies the network of moral obigations and broadens the scope of accountability. Within this framework, the waiting community embodies a distinctive form of relational intensification of responsibility, as the horizon of the Advent elevates the framework of mutual expectations from the interpersonal context to a historical and divine dimension.The article argues that incorporating the notion of active waiting into Strawson’s theory facilitates the creation of a more comprehensive account of moral responsibility, incorporating both the future-oriented and hope inspiring aspects of ethical existance. <span dir="RTL" lang="FA">مسئولیت اخلاقی در فلسفه معاصر، به‌ویژه در نظریه عواطف واکنشی استراسون، در بستر روابط میان‌فردی و شبکه مطالبات متقابل تحلیل می‌شود. استراسون در مقاله مشهور«آزادی و رنجش»</span> <span dir="RTL" lang="FA">استدلال می‌کند که عواطفی چون رنجش، سپاس و خشم، بیانگر نگرش مشارکتی ما نسبت به یکدیگرند و ساختار عملی مسئولیت را تشکیل می‌دهند.</span> <span dir="RTL" lang="FA">با این‌حال، تحلیل استراسون عمدتا در افق روابط هم‌زمان و میان‌ فردی صورت‌بندی شده و کم‌تر به افق‌های آینده ‌محور یا ساختارهای هنجاری مبتنی بر انتظار توجه دارد</span>.<span dir="RTL"> <span lang="FA">این مقاله می‌کوشد با بهره‌گیری از مدل سه‌لایه مسئولیت (رابطه‌ای، هنجاری و ظرفیتی)، مفهوم «انتظار فعال» را در اندیشه مهدویت را به‌مثابه وضعیتی هنجاری آینده‌گرا تحلیل کند. فرضیه اصلی آن است که انتظار ظهور نه حالتی روان‌شناختی یا انفعالی، بلکه ساختاری هنجاری است که شبکه مطالبات اخلاقی را تشدید می‌کند و افق پاسخ‌گویی را گسترش می‌دهد. در این چارچوب، جامعه منتظر واجد نوعی «تشدید رابطه‌ای مسئولیت» است؛ زیرا افق ظهور، نظام انتظارات متقابل را از سطح میان‌فردی به سطح تاریخی</span></span><span dir="RTL" lang="FA">–</span><span dir="RTL" lang="FA">الاهی ارتقا می‌دهد</span>.<span dir="RTL"> <span lang="FA">مقاله نشان می‌دهد که با افزودن عنصر انتظار فعال به نظریه استراسون، می‌توان تبیینی توسعه ‌یافته از مسئولیت ارائه کرد که بُعد آینده ‌محور و امید آفرین زندگی اخلاقی را نیز در بر گیرد</span></span>. https://www.entizar.ir/article_251929_2299e908ef3a97f4d0f3298469857e00.pdf