https://www.entizar.ir/ انتظار موعود fa daily 1 Sat, 14 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 14 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://www.entizar.ir/article_244387.html «قرآن»، به عنوان نخستین و بنیادی­ترین منبع معرفتی در اسلام، آیاتی را در ارتباط با موضوع مهدویت مطرح کرده است. شناسایی این آیات مستلزم به کارگیری معیارها و ضوابطی است که بتوان بر اساس آن‌ها آیات مهدویت را شناسایی کرد. پژوهش حاضر با هدف تبیین و بررسی این معیارها صورت گرفته است تا از این طریق گستره آیات مهدوی را مشخص کند. این پژوهش با روش توصیفی _ تحلیل محتوای کیفی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای، معیارها را مطرح کرده و مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. در این پژوهش، چهار معیار اصلی برای تشخیص آیات مهدوی ارائه شده است که عبارتند از: آیاتِ همراه با روایات تفسیری مهدوی، ازجمله روایات بیان شباهت حضرت مهدی با انبیای پیشین؛ جری و تطبیق و تناسب مفهومی آیات با موضوعات مهدوی. تعداد آیات مهدوی بر اساس هر یک از این ملاک­ها متفاوت است. تمرکز بر یک معیار، بدون در نظر گرفتن سایر معیارها، به احصای ناقص آیات مهدوی منجر می­شود. بنابراین، برای دستیابی به همه آیات مهدوی لازم است همه ملاک­ها را مورد توجه و بررسی قرار دهیم. https://www.entizar.ir/article_244389.html یکی از رخداد‌های مهم قرن اخیر، وقوع انقلاب اسلامی و استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران است. این انقلاب که در باورهای اصیل دینی و عقیده به مهدویت ریشه دارد، به دلیل ماهیت فرهنگی و تمدنی آن، تأثیرات عمیقی در نگرش‌های عمومی نسبت به مقوله دین، فرهنگ، حکومت، سیاست، اقتصاد و سبک زندگی داشته و الگوی جدیدی را در عرصه حکمرانی اسلامی با رویکرد تمدنی، در جهان عرضه کرده است. این گفتمان، بر شالوده‌های فکری اصیل اسلامی و آرمان تمدن ساز مهدویت مبتنی است. گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی، دارای مختصاتی است که توسط حضرت آیت الله خامنه‌ای بازگو شده است. مقاله حاضر با روش تحلیلی- توصیفی، به بررسی جایگاه اندیشه مهدویت در شکل‌گیری گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی و جلوه‌های تأثیرگذاری آن پرداخته و با الهام از بیانات رهبر حکیم انقلاب، شاخص‌های گفتمان معطوف به مهدویت را مورد توجه قرارداده و مختصات کلی گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی را حاکمیت دینی، عقلانیت انقلابی و عدالت اجتماعی، بر شمرده است. https://www.entizar.ir/article_244390.html «آرمان‌خواهی» در عرصه‌های گوناگون، آدمی را به تکاپو وا‍‌ می‌دارد و افق‌های روشنی را به سوی او می‌گشاید. یافتن یا ساختن شهری برای زیست سالم، از جمله این آرمان‌هاست. رهیافت به شهری نظام‌مند و برخوردار از معماری متناسب با نیازهای مادی و معنوی انسان؛ تنها در پرتو آگاهی کامل و بهره‌گیری از مدیران صالح و کارآمد میسور است. پژوهش حاضر با هدف تبیین شاخصه‌ها و ساحت‌های شهرسازی و معماری عصر ظهور در آرمان‌شهر حکومت مهدوی سامان یافته است. بدین‌رو، با روش توصیفی-تحلیلی و مراجعه به منابع دینی و برخی متون نونگاشت در عرصه معماری و مؤلفه‌های مرتبط ساماندهی شده است. یافته‌ها نشان می دهد که می‌توان در مدینه فاضله عصر ظهور، به شهری با همه شاخصه‌های مطلوب و به دور از کاستی‌ها دست یافت. این ویژگی‌ها در دو ساحت قابل دسته‌بندی و تحلیل است: بخش اول: «جلوه بیرونی و ظاهری» شهرسازی و معماری بوده که تبلورهای بیرونی آن عبارتند از: «آبادانی و عمران - گسترش شهرها - برطرف کردن ویرانی‌ها - توسعه شبکه آبرسانی - گسترش راه‌سازی». بخش دوم: هویت درونی و روح حاکم بر شهرسازی و معماری است که همان «عدالت‌محوری و اخلاق‌مداری» است؛ ضمن برخورداری از الزامات و مصادیقی مانند «تخریب خانه‌های مشرف به خانه همسایه‌ها - برداشتن بالکن‌ها و ناودان‌ها - اصلاح وضعیت مالکیت - وضع قوانین عبور و مرور در کنار توسعه راه‌ها». https://www.entizar.ir/article_244391.html کتاب «کارگزاران امام غایب» از جمله آخرین نگاشته‌های محققان غربی در مورد نقش و کارکردهای سفرای چهارگانه و دیگر وکیلان در عصر غیبت صغری است. ادموند هیز در این کتاب، در کنار توصیف اوضاع شیعه کمی پیش از آغاز تا انتهای دوران غیبت صغری، به زندگی و عملکرد افراد و شخصیت‌های مهم شیعه در این دوران و به طور خاص سفرای چهارگانه می‌پردازد و ادعا می‌کند باور سفارت توسط جناب محمد بن عثمان شکل گرفته است. نگاشته پیش رو، علاوه بر توصیف دیدگاه ادموند هیز در کتاب مذکور، درصدد است اشکالات مهم او را در دو حیطه روشی و محتوایی به روش پیمایش و تحلیل انتقادی ارائه کند. لحاظ پیش‌فرض‌های ذهنی، استفاده از منابع مشکوک و گزینش دل‌بخواهانه احادیث، از جمله نقدهای روشی و عدم فهم باورهای شیعی، ارائه ادعاهای بدون پشتوانه یا غیردقیق، فهم اشتباه روایات و گزارش‌های کهن و نیز وجود برخی ادعاهای تناقض‌آمیز از جمله نقدهای محتوایی وارد بر کار ادموند هیز است. https://www.entizar.ir/article_244392.html نبود داده‌های دقیق درباره وضعیت بهزیستی معنوی و رابطه آن با باورهای مهدوی؛ برنامه‌ریزی فرهنگی و آموزشی دانشگاه فرهنگیان را با عدم قطعیت مواجه می‌کند. با توجه به این امر، پژوهش حاضر باهدف تعیین وضعیت شاخص بهزیستی معنوی و ارتباط آن با فرهنگ اعتقاد به مهدویت در بین دانشجو معلمان دختر پردیس شهید باهنر همدان در سال 1403 انجام شده است. برای سنجش بهزیستی معنوی از پرسشنامه استاندارد شده دهشیری و همکاران (1388) و برای سنجش اعتقاد به مهدویت از مدل پیشنهادی انجمن ملی بین مذاهب بهره برده شده است. تحقیق به روش پیمایشی، از نوع همبستگی و با استفاده از تکنیک پرسشنامه در بین 248 نفر به اجرا درآمده است. نتایج توصیفی نشان می‌دهد که دانشجومعلمان در سطح متوسط از شاخص بهزیستی معنوی برخوردارند و برخورداری آن ها از شاخص فرهنگ اعتقاد به مهدویت کمی پایین تر از سطح متوسط برآورد شده است. نتایج آزمون همبستگی حاکی از رابطه معنادار بین بهزیستی معنوی و فرهنگ اعتقاد به مهدویت(40 /P: 0) است. وجود رابطه معنادار بین مؤلفه های بهزیستی معنوی(ارتباط با خدا(P:0/29)، ارتباط با خود(P:0/19)، ارتباط با دیگران(P:0/18) و ارتباط با طبیعت(P:0/11)) با فرهنگ اعتقاد به مهدویت نیز تأیید شده است. نتایج رگرسیونی حاکی از آن است که از بین متغیرهای مستقل، متغیر ارتباط با خدا با مقدار بتای 46/0 و متغیر ارتباط با خود با مقدار بتای 45/0؛ در تبیین متغیر وابسته اعتقاد به مهدویت بیش‌ترین سهم را داشته‌اند. https://www.entizar.ir/article_244395.html آموزه مهدویت از دیرباز یکی از باورهای اساسی و رایج در جوامع اسلامی، به ویژه ایران بوده است. این آموزه در کنار دیگر آموزه­های مشترک اسلامی نقش مهمی در اتحاد و انسجام اسلامی داشته و برای ملل مسلمان در رهایی از ظلم و حاکمیت اسلام آینده‌ای روشن به تصویر می کشد. به‌رغم چنین جایگاهی تلاش برخی گمراهان و سودجویان از این آموزه موجب شده تا چالش­های فکری، اجتماعی و سیاسی متعددی در مسیر تعالی جوامع اسلامی رخ دهد. این تحقیق تلاش دارد با روش توصیفی-تحلیلی زمینه­ها و بسترهای اجتماعی-سیاسی پذیرش دعوت­های کاذب مهدوی در دویست سال اخیر را مورد کاوش قرار دهد؛ چه این‌که آرمان گرایی افراطی، یاس از اصلاح، اباحه گرایی، ضعف حکمرانی، دگرگونی در مناسبات دین و دولت، نیاز متقابل دعوت‌های نوظهور و قدرت‌های بیگانه و فرصت جویی برای نقد نظریه ولایت فقیه یا نیابت عامه فقها؛ موجب شده است تا گروهی از جامعه، عامدانه یا ناآگاهانه نسبت به چنین دعوت­هایی متمایل گردند.