Content Analysis of Mahdist Narratives in the Book of Ayoun Akhbar al-Rida
Document Type : Original Article
Author
Analysis, Imamology (Imam Personality Study), Era of Appearance
Abstract
The book ‘Uyūn Akhbār al-Riḍā , compiled by Shaykh al-Ṣadūq, is considered one of the most prominent Shiʿi ḥadīth sources concerning Imam Riḍā (AS). The present research systematically examines the Mahdavi narrations (traditions related to the Mahdi) in this work, with its primary objective being to provide a clear depiction of these narrations along with a precise description of their content.
Conducted through a descriptive-analytical method, this study analyzes twenty Mahdavi narrations found in the book, focusing on seven main themes, the most important of which are the characteristics of the era of reappearance (ẓuhūr) and the personality of Imam al-Mahdi (AS). These narrations discuss topics such as the reasons for occultation (including the refusal to pledge allegiance to tyrants), the virtue of awaiting deliverance (intiẓār al-faraj), and the signs of reappearance (such as the heavenly call).
Furthermore, the era of reappearance—which constitutes the most significant part of the narrations in this book—is depicted with features such as the establishment of a global monotheistic government, comprehensive justice, and the presence of 313 special companions. Despite the existence of some weak chains of transmission (sanad), the content of these narrations is not anomalous and aligns with Shiʿi ḥadīth heritage.
Shaykh al-Ṣadūq adopted a selective approach in transmitting Imam Riḍā’s (AS) narrations on Mahdism and did not intend to compile all narrations related to the Imam in this regard.
Conducted through a descriptive-analytical method, this study analyzes twenty Mahdavi narrations found in the book, focusing on seven main themes, the most important of which are the characteristics of the era of reappearance (ẓuhūr) and the personality of Imam al-Mahdi (AS). These narrations discuss topics such as the reasons for occultation (including the refusal to pledge allegiance to tyrants), the virtue of awaiting deliverance (intiẓār al-faraj), and the signs of reappearance (such as the heavenly call).
Furthermore, the era of reappearance—which constitutes the most significant part of the narrations in this book—is depicted with features such as the establishment of a global monotheistic government, comprehensive justice, and the presence of 313 special companions. Despite the existence of some weak chains of transmission (sanad), the content of these narrations is not anomalous and aligns with Shiʿi ḥadīth heritage.
Shaykh al-Ṣadūq adopted a selective approach in transmitting Imam Riḍā’s (AS) narrations on Mahdism and did not intend to compile all narrations related to the Imam in this regard.
Keywords
قرآن کریم.
1. ابن فارس، أحمد بن فارس (1404ق). معجم مقاییس اللغة، مصحح: هارون، عبد السلام محمد، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
2. ابن قولویه، جعفر بن محمد (1356). کامل الزیارات؛ محقق: امینی، عبد الحسین، نجف اشرف، دار المرتضویة.
3. اصفهانی، سید عبدالله؛ فلاحیان، پروانه و محمدی، فرحناز (1399). اعتبارسنجی سندی-رجالی احادیث پزشکی عیون اخبار الرضا؟ع؟، اسلام و سلامت، بابل: دانشگاه علوم پزشکی بابل، دوره ۵، شماره ۲، ص ۱۰۶–۱۱۳.
4. انوری، حسن (1381). فرهنگ بزرگ سخن ، تهران، سخن.
5. برقی، احمد بن محمد (1371). المحاسن، محقق: محدث، جلال الدین، قم، دار الکتب الإسلامیة.
6. پهلوان، منصور؛ آبدار، اعظم و آذرخشی، مصطفی (۱۳۹۸). بررسی تطبیقی معارف توحیدی در خطب نهجالبلاغه و روایات عیون اخبار الرضا؟ع؟. قم، بنیاد نهجالبلاغه، پژوهشهای نهجالبلاغه، شماره ۶۲، ص ۵۷–۸۰.
7. حلی، حسن بن یوسف (1411ق). خلاصه الاقوال، مصحح: محمدصادق بحرالعلوم، نجف اشرف، دار الذخائر.
8. خنیفر و مسلمی (1397). روشهای پژوهشهای کیفی، تهران، نگاه دانش.
9. خویی، ابوالقاسم (1410ق). معجم رجال الحدیث، قم، مرکز نشر آثار شیعه.
10. صدوق، محمد بن علی (1385). علل الشرایع، قم، کتاب فروشی داوری.
11. _____________________ (1387). عیون اخبار الرضا. مصحح: مهدی لاجوردی. تهران، نشر جهان.
12. ____________________ (1395). کمال الدین و تمام النعمة. تحقیق: علیاکبر غفاری، تهران، انتشارات اسلامیه.
13. ____________________ (1362). الخصال، محقق: علی اکبر غفاری ، قم، جامعه مدرسین.
14. صفری فروشانی، نعمت الله (1386). بررسی دو اثر تاریخ نگاری شیخ صدوق، تاریخ پژوهان، شماره 10، ص 166_201.
15. طبری آملی، محمد بن جریر (1413ق). دلائل الامامه، قم، قسم الدراسات الإسلامیة مؤسس.
16. طبسی، نجم الدین (1397). توقیت، قم، مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه قم.
17. طوسی، محمد بن الحسن (1411ق). الغیبة، محقق: عبادالله تهرانی و علی احمد ناصح، قم، دار المعارف الإسلامیة.
18. ________________________ (1381). رجال، نجف، انتشارات حیدریه.
19. ________________________ (بیتا). الفهرست، نجف، المکتبة المرتضویة.
20. عیاشی، محمد بن مسعود (1380). تفسیر عیاشی، تهران، مطعبه علمیه.
21. قطب الدین راوندى، سعید بن هبة الله (1409ق). الخرائج و الجرائح، قم، مؤسسه امام مهدى ؟عج؟.
22. کامیاب، مسلم و طباطبائی، سید محمد کاظم (2024م). دراسه حول منهج علی بن ابراهیم القمی فی الروایات المهدویه فی تفسیر القمی، مجله وعد الامم فی القران و الحدیث، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
23. کامیاب، مسلم (1403). بررسی و تحلیل محتوایی روایات مهدوی قرب الاسناد عبدالله بن جعفر حمیری، مجله انتظار موعود، شماره 84، قم.
24. ______________ (1402). تحلیل شاخصه های مدرسه حدیثی قم در نقل روایات مهدوی تا قبل از دوران صدوق، مجله جامعه مهدوی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی .
25. گروه علمی مؤسسه امام صادق؟ع؟ (1418ق). موسوعة طبقات الفقهاء. زیر نظر جعفر سبحانی تبریزی، قم، مؤسسة الإمام الصادق؟ع؟.
26. مامقانى، عبدالله (1431ق). تنقیح المقال فی علم الرجال( ط الحدیثة)، قم، موسسة آل البیت؟عهم؟، لإحیاء التراث.
27. محقق گرفمی، البرز؛ دلبری، سید علی و حقپناه، رضا (1402). شیوهشناسی شبههگری قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه؛ مطالعه موردی استنادات به عیون اخبار الرضا؟ع؟، فرهنگ رضوی، شماره ۴۱، ص ۹–۳۴.
28. مدنی بجستانی، سید محمود (1385). فرهنگ کتب حدیثی شیعه، تهران، نشر بینالملل.
29. میرغفوریان، فاضله و بشیر، حسن (1400). تحلیل محتوای روایات امام رضا؟ع؟ در باب توحید با محوریت کتاب عیون اخبار الرضا؟ع؟، فرهنگ رضوی، شماره ۳۴، ص ۸۷–۱۲۱، مشهد، مؤسسه انتشارات احیاء امر ولایت.
30. نجاشی، احمد بن علی (1407). رجال، قم، انتشارات جامعه مدرسین.
31. نعمانى، محمد بن ابراهیم (1379ق). الغیبة، محقق: علىاکبر غفارى، تهران، مکتبة الصدوق.
32. نمازى شاهرودى، على (1414ق). مستدرکات علم رجال الحدیث، تهران، فرزند مولف .
