انتظار موعود

انتظار موعود

بررسی ضرورت و گریزناپذیری جنگ آخرالزمان در معارف مهدوی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
غلامرضا بهروزی لک 1
مهرداد ندرلو 2
1 استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم
2 مرکز تخصصی مهدویت
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین مبانی عقلی و نقلیِ ضرورت و گریزناپذیری جنگ آخرالزمان در آستانه ظهور منجی؛ به بررسی سنت تقابل حق و باطل در معارف مهدوی می‌پردازد. مسئله اصلی تحقیق آن است که آیا وقوع جنگ آخرالزمان صرفاً رویدادی تاریخی است یا ضرورتی برخاسته از سنت الاهی در تحقق وعده  غلبه دین حق؟ این مطالعه با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و روش اسنادی، ضمن تحلیل آیات و روایات مهدوی، به بررسی ابعاد معرفتی، کلامی و اجتماعی این تقابل پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که جنگ آخرالزمان نه امری تصادفی یا سیاسی، بلکه ضرورتی الاهی در مسیر تحقق عدل جهانی و احقاق حق است. از منظر عقلی، این تقابل ناشی از ناسازگاری ذاتی دو جبهه‌ حق و باطل، و از منظر نقلی، تحقق وعده‌ <لِیُظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ> است که بدون نبرد نهایی ممکن نخواهد بود. با این حال، سخن از ضرورت جنگ به معنای پذیرش خشونت ساختاری یا کشتار فراگیر نیست، بلکه بیانگر اصل گریزناپذیری سنت الاهی در رویارویی حق و باطل است؛ سنتی که در عصر ظهور به اوج می‌رسد و با تحقق کامل وعده  الاهی، زمینه‌ساز استقرار حکومت جهانی عدالت خواهد شد.
کلیدواژه‌ها
مهدویت
معارف مهدوی
جنگ
جنگ آخرالزمان
گریزناپذیری جنگ

عنوان مقاله English

An Examination of the Necessity and Inevitability of the End-Time War in Mahdist Teachings

نویسندگان English

Gholamreza Behroozi Lak 1
Mehrdad Naderloo 2
2 ندارم
چکیده English

The present study aims to elucidate the rational and transmitted (scriptural) foundations of the necessity and inevitability of the end-time war on the eve of the appearance of the Savior, by examining the tradition of the confrontation between truth and falsehood within Mahdist teachings. The main research question is whether the occurrence of the end-time war is merely a historical event or a necessity arising from the divine tradition in the realization of the promise of the triumph of the true religion. Employing a descriptive–analytical approach and a documentary method, this study analyzes Mahdist verses and narrations and examines the epistemological, theological, and social dimensions of this confrontation.
The findings indicate that the end-time war is neither a random nor a purely political phenomenon, but rather a divine necessity in the process of realizing global justice and the vindication of truth. From a rational perspective, this confrontation stems from the intrinsic incompatibility between the two fronts of truth and falsehood; and from a transmitted perspective, it represents the fulfillment of the divine promise, which cannot be realized without a final confrontation. Nevertheless, the assertion of the necessity of war does not imply the endorsement of structural violence or mass killing; rather, it signifies the inevitability of the divine tradition governing the confrontation between truth and falsehood—a tradition that reaches its culmination in the era of the appearance and, through the full realization of the divine promise, paves the way for the establishment of a global government of justice.

کلیدواژه‌ها English

Mahdism
Mahdist teachings
war
end-time war
inevitability of war

  1. قرآن کریم.

    1. ابن خلدون، عبدالرحمان بن محمد (1382). مقدمه ابن خلدون، مترجم: محمدپروین گنابادی، تهران، انتشارات علمی ـ فرهنگی.

    2.  ابن منظور، محمد بن مکرم (بی‌تا). لسان العرب، بیروت، دارالفکر.

    3.  احمدنگری، عبدالنبی بن عبدالرسول (1354 / 1395ق). جامع العلوم فی اصطلاحات الفنون (بدستور العلماء)، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات.

    4.  اربلی، علی بن عیسی (1381). کشف الغمه فی معرفه الائمه، محقق: سیدهاشم رسولی‌محلاتی، تبریز، نشر بنی‌هاشمی.

    5.  آریانپور کاشانی، منوچهر(1382). فرهنگ انگلیسی ـ فارسی پیشرو آریان‌پور، تهران، انتشارات امیرکبیر.

    6.  آگوستین قدیس (1393).  شهر خدا، مترجم: حسین توفیقی، قم، انتشارات دانشگاه ادیان و مذاهب.

    7.  بنیاد پژوهش‌های اسلامی، گروه کلام (1372). شرح اصطلاحات فلسفیه، مشهد، انتشارات آستان قدس رضوی.

    8.  بوتول، گاستون(1374). جامعه‌شناسی جنگ، مترجم: هوشنگ فرخجسته، تهران، شرکت انتشارات علمی ـ فرهنگی.

    9.  بیت‌العدل اعظم(1985م). وعده صلح جهانی(ترجمه بیانیه بیت‌العدل اعظم خطاب به اهل عالم)، مترجم: دارالانشاء محفل روحانی ملی بهائیان ایالات متحده، ویلمت ایلینوی، انتشارات لجنه امور احبای ایرانی ـ آمریکایی.

    10. تهانوی، محمد اعلی (1375).  موسوعه کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، بیروت، مکتبه لبنان ناشرون.

    11.  توین‌بی، آرنولد ج. ( 1353). تمدن در بوته آزمایش، مترجم: ابوطالب صارمی، تهران، انتشارات امیرکبیر.

    12.  ثابتی، عرفان ( 1399). آیین بهائی، جامعه و سیاست، بی‌جا، انتشارات بنیاد تسلیم.

    13. حمیری، عبدالله بن جعفر (1413ق). قرب‌الاسناد، قم، مؤسسه آل‌البیت ؟عهم؟.

    14. دهخدا، علی‌اکبر ( 1377). فرهنگ دهخدا، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

    15. دوستدار، فرزین ( 1985). پیام صلح، بی‌جا، انتشارات پیام دوستی گروه میثاق.

    16.  زبیدی، محمد بن محمد مرتضی (1373). تاج العروس من جواهر القاموس، بیروت، دارالفکر.

    17. زمخشری، محمود (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، تصحیح: مصطفی حسین احمد، بیروت، دارالکتاب العربی.

    18. سرور، ابراهیم حسین (1387/ 1429ق). المعجم الشامل للمصطلحات العلمیه و الدینیه، بیروت، دارالهادی.

    19.  سهرابی مشتقین، فرامرز (1389).  مهدویت و فلسفه تاریخ، قم، مؤسسه آینده روشن (پژوهشکده مهدویت).

    20.  سید مرتضی، علی بن حسین (1405ق). رسائل الشریف المرتضی، قم، دارالقرآن الکریم.

    21.  شرتونی، سعید (1374). اقرب الموارد فی فصح العربیه و الشوارد، تهران، دارالاسوه.

    22. الشرکه الاسلامیه (2010م).  الجهاد: المفهوم الاسلامی الصحیح، انگلستان، الشرکه الاسلامیه المحدوده.

    23.  شیرازی، صدرالدین محمد (1981م). الحکمه المتعالیه فی الاسفار الاربعه، بیروت، دار احیاء التراث العربی.

    24.شریف رضی، محمد بن حسین (1403). نهج البلاغه، مصحح: عطاردی قوچانی، عزیزالله، تهران، نشر بنیاد نهج البلاغه.

    25.  صاحب بن عباد، اسماعیل بن عباد (1373). المحیط فی اللغه، بیروت، عالم الکتب.

    26.  صدر، محمدباقر (1381). سنت‌های تاریخ در قرآن، محقق: جلال‌الدین موسوی اصفهانی، تهران، نشر تفاهم.

    27.صدوق، محمد بن علی ( 1395). کمال‌الدین و تمام‌النعمه، محقق: علی‌اکبر غفاری، تهران، نشر اسلامیه.

    28.  صدوق، محمد بن علی (1403ق). معانی‌الاخبار، محقق: علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

    29.  طبرسی، فضل بن حسن (1390). إعلام الورى بأعلام الهدى، تهران، نشر اسلامیه.

    30.  طبسی، نجم‌الدین (1395). سفیانی، قم، مرکز تخصصی مهدویت.

    31.  طوسی، محمد بن حسن (1411ق). الغیبه، محقق: عبادالله تهرانی و علی‌احمد ناصح، قم، دارالمعارف الاسلامیه.

    32. عمید، حسن (1389). فرهنگ فارسی عمید، تهران، انتشارات راه رشد.

    33.  فراهیدی، خلیل بن احمد (1409ق). کتاب العین، قم، انتشارات هجرت.

    34.  فروید، زیگموند (1382). تمدن و ملالت‌های آن، مترجم: محمد مبشری، تهران، انتشارات ماهی.

    35.  قادیانی، غلام احمد (1428ق). باغه من بستان المهدی (رساله حقیقه المهدی)، انگلستان، الشرکه الاسلامیه.

    36.  قادیانی، غلام احمد (2015م). فتح اسلام، مترجم: ریاض باری، انگلستان، انتشارات بین‌المللی اسلام.

    37.  قادیانی، غلام احمد (2024م). تریاق قلوب، مترجم: کاشف علی، انگلستان، انتشارات بین‌المللی اسلام.

    38.  کارگر، رحیم (1383). آینده جهان: دولت و سیاست در اندیشه مهدویت، تهران، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی؟عج؟.

    39.کارگر، رحیم ( 1385). مهدویت و فرجام ستیزش حق و باطل، فصلنامه علمی ـ پژوهشی انتظار موعود، شماره 19.

    40. کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی، محقق: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.

    41.  ماکیاولی، نیکولو (1377). گفتارها، مترجم: محمدحسن لطفی، تهران، انتشارات خوارزمی.

    42.  مجتبایی، فتح‌الله؛ مجتهد شبستری، محمد؛ و تفضلی، احمد (1401). مدخل آخرالزمان، تهران، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی.

    43. مصباح یزدی، محمدتقی (1391). جامعه و تاریخ در قرآن، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.

    44.  مطهری، مرتضی (1384). مجموعه آثار، تهران، نشر صدرا.

    45.  معین، محمد (1381). فرهنگ معین، تهران، کتاب راه نو.

    46.  مفید، محمد بن محمد (1413ق). الارشاد فی معرفه حجج‌الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید.

    47.  میرزایی، امین (1381). «آرماگدون، عوام‌فریبی و انتظار مهدی؟عج؟»، نشریه موعود، شماره 334.

    48.  نخاولی، مهدی (1403). پایان تاریخ و نبرد نهایی، مشهد، نشر معارف راه حق.

    49. نعمانی، محمد بن ابراهیم (1397). الغیبة للنعمانی، محقق: علی‌اکبر غفاری، تهران، نشر صدوق.

    50.  نوروزی خیابانی، مهدی (1386). فرهنگ جامع لغات و اصطلاحات سیاسی انگلیسی ـ فارسی، تهران، نشر نی.

    51.  نوری، حسین‌علی (بهاءالله) (137 بدیع). مجموعه الواح (لوح بشارات)، آلمان، لجنه نشر.

    52.  هانتینگتون، ساموئل پی (1403). برخورد تمدن‌ها و بازسازی نظم نوین جهانی، مترجم: محمدعلی حمیدرفیعی، تهران، دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

    53.  الاهی‌نژاد، حسین (1391). «مهدویت؛ فرجام تنازع حق و باطل»، فصلنامه علمی ـ پژوهشی انتظار موعود، سال 12، شماره 29، ص 105–138.

    54.  یعقوب، امیل (1383). المعجم المفصل فی الجموع، بیروت، دارالکتب العلمیه.

    1. Clausewitz, Carl von (1976). On War, edited and translated by Michael Howard and Peter Paret, Princeton, Princeton University Press.
    2. Fukuyama, Francis (1992). The End of History and the Last Man, New York, The Free Press.
    3. Hegel, G. W. F. (1956). The Philosophy of History, translated by J. Sibre, New York, Dover Publications.

    57. منبع اینترنتی 1، https://www.catholicfrequency.com/saints-augustine.