کاوشی در مهدویت نگاری سیدهاشم بحرانی با محوریت کتاب «حلیة الابرار»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه تاریخ اسلام جامعة المصطفی العالمیة

2 جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

کتاب «حلیۀ‌الابرار» پیرامون سیره معصومان؟عهم؟ به قلم محدث قرن11 و12 امامیه، سید هاشم بحرانی است. این کتاب به دلیل شباهت فراوان به کتاب «بحارالانوار»، در بخش تاریخ زندگانی ائمه، جایگاهی همانند آن کتاب را داراست. بخش پایانی کتاب در مجلد پنجم، حاوی روایات مهدویت است. با این‌که بحرانی در زمینه مهدویت سه کتاب مستقل نوشته است؛ حلیۀ‌الابرار جامعیت کم‌نظیری در موضوعات مختلف مهدویت داشته است. مطالعه مهدویت‌نگاری بحرانی موجب آگاهی بیش­تر از تفکرات مهدوی اخباریان در دوره صفویه -عصر احیای مجدد اخباری‌گری می‌شود و همچنین شناسایی ویژگی‌های حدیث‌گرایی بحرینی‌ها را در پی‌دارد. همچنین بحث از وجود روایات فراوان مهدوی در منابع عامه، آشنایی با منابعی که فعلا مفقود می‌باشند، ولی نویسنده از آن‌ها نام برده و چگونگی تاثیر شرایط سیاسی دوره صفویه بر مهدویت‌نگاری شیعه، از دیگر جهات اهمیت است. بررسی همراه با توجه به سند و متن روایات کتاب، گویای رویکرد اخباری‌گریِ حداکثری بحرانی در انتقال مطالب کتابش است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی، با بهره‌گیری از رویکردهای تاریخی، رجالی و حدیثی همراه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Investigation on Mahdism Records of Seyyed Hashem Bahrani with the Focus on the Book of “Halyat al-Abrar”

نویسندگان [English]

  • Nematollah Safari Foroushani 1
  • Roohollah Samadi 2
1 Professor of History of Islam Group at Al-Mustafa International University
2 Almustafa International University
چکیده [English]

The book “Hilyat al-Abrar”, about the life of the infallibles (A.S) is written by Seyyed Hashem Bahrani, the narrator of hadiths at 11th and 12th century after hijrat. Due to its great resemblance to the book “Bahar al-Anwar” in the life history section of the Imams, this book has a similar position. The final part of the book in volume 5 contains Mahdism traditions. Although Bahrani has written three independent books, Hailyat al-Abrar has had unparalleled comprehensiveness in various subjects of Mahdism. The study of Mahdism writings of Bahrani brings about more awareness of the Mahdism thoughts of Akhbarian in the Safavid period- the era of the revival of Akhbarism-. Moreover, it results in identifying the characteristics of Bahraini hadithism. In addition, the other important aspects include the discussion of the existence of many Mahdism traditions in public sources, acquaintance with the sources that are currently missing, but the author mentioned them, and how the political conditions of the Safavid period affected Shiite Mahdism. A review with regard to the document and text of the book indicates the maximum of Ahkbarism approach to convey the contents of his book. The descriptive-analytic research method is accompanied with the historical, authority-related, and hadithi approaches.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mahdism-writing
  • Hilyat al-Abrar
  • Seyyed Hashem Bahrani
  • Akhbarism