انتظار موعود

انتظار موعود

تحلیل ظرفیت‌‌های انتظار در عرصه خودباوری تمدنی در ایران پس از انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حمید صالحی 1
امیر مجسن عرفان 2
1 دانشجوی مقطع دکتری رشته مدرسی معارف اسلامی‌گرایش تاریخ و تمدن اسلامی‌دانشگاه معارف اسلامی
2 استادیار گروه تاریخ و تمدن اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران
چکیده
این پژوهه با هدف اکتشاف مهم‌ترین ظرفیت‌های انتظار در تعمیق خودباروی تمدنی سامان یافته است. این تحقیق روش تبیینی_ تحلیلی را در پردازش محتوا مبنا قرار داده است. این پژوهه برای پاسخ به این سؤال سامان یافته است که انتظار منجی چه ظرفیت‌هایی در تحقق خودباوری تمدنی در ایران بعد از انقلاب اسلامی داشته است؟ آنچه در این زمینه مهم می نماید خلأمطالعاتی در رویکرد تمدنی به آموزه انتظار است. نباید از دور داشت که از حیث راهبردی تبیین ظرفیت‌های تمدنی باورداشت آموزه مهدویت در مهندسی تمدن نوین اسلامی نقش مهمی دارد.
نتایج حاصل از تحلیل و ترکیب داده‌های جمع‌آوری شده نشان می‌دهد که «خلق آرمان قدسی و متعالی برای تمدن-سازی»، «ترسیم هویت غایی برای تحولات تمدنی »، «عدم اکتفا به واقعیت‌های موجود و تجویز حرکت به سوی آینده روشن » و «تولید امید صادق تمدنی» از جمله مهم‌ترین تهدیدهای تمدنی غرب در مواجهه با خودباوری تمدنی ایران پس از انقلاب اسلامی است.
کلیدواژه‌ها
مهدویت
‌ خود باوری تمدنی
انتظار
تمدن
انقلاب اسلامی
‌ ایران

عنوان مقاله English

Analysis of The potentials of Intizar (awaiting) in the Field of Civilizational Self-Belief in Iran after the Islamic Revolution

نویسندگان English

Hamid Salehi 1
Mohsen Eirfan 2
1 PhD student in Islamic Studies, Islamic History and Civilization, Islamic Studies University
2 Assistant Professor, Department of Islamic History and Civilization, Islamic Education University, Qom, Iran
چکیده English

The research investigates the main components of intizar (the act of waiting and expecting someone) to help build stronger civilizational self-belief. The research applies a descriptive-analytical approach to content analysis while focusing on the central question about how awaiting the savior enables Iranian civilizational self-belief since the Islamic Revolution. The main problem emerges from insufficient research that studies the civilizational approach to intizar doctrine. It is noteworthy that the strategically explaning the civilizational potentials of Mahdism beliefs serves as a crucial element for developing the new Islamic civilization.
The results of the analysis and synthesis of the collected data show that The West faces multiple critical threats to its civilization because Iran maintains its civilizational identity since the Islamic Revolution. These threats include the following four main issues: "creating a sacred and transcendent ideal for civilization-building," "drawing the ultimate identity for civilizational transformations," "not being satisfied with existing realities and prescribing movement towards a bright future,".

کلیدواژه‌ها English

Mahdism
and civilizational self-confidence
expectation
civilization
Islamic Revolution
and Iran
قرآن کریم
1. افتخاری، اصغر (بهار 1377). آرمان‌های انقلاب از دیدگاه امام خمینی(ره)، اندیشه حوزه،‌ شماره 12. 
2. آرنت، هانا (1361). انقلاب، مترجم: عزت‌‌الله فولادوند، تهران، خوارزمی.
3. آصفی، محمدمهدی (زمستان 1381). انتظار پویا، مترجم: تقی متقی، فصلنامه انتظار موعود، سال دوم، شماره 6.
4. بحرانی، سید هاشم بن سلیمان (1374). البرهان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه بعثه.
5. پرومیچیچ (1387). آینده‌‌پژوهی و مدیریت آینده، مترجم: عبادالله حیدری، تهران، مرکز آینده‌‌پژوهی و اطلاع‌‌رسانی.
6.  حاضری، علی‌محمد و علیخانی، علی اکبر (1377). خودباوری و خودکفایی از دیدگاه امام خمینی ؟ره؟، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی ؟ره؟.
7. جابر، علیرضا (زمستان1390). مفهوم امید و آرزو در قرآن و حدیث با نگاهی به روانشناسی، کاوش‌های فلسفه و دین، شماره 6 .
8. جمعی از نویسندگان (1388). جستاری نظری در باب تمدن، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
9. جمعی از نویسندگان (1390).  فرهنگ عمومی، اعتماد به نفس ملی و انقلاب اسلامی، تهران، دانشگاه امام صادق؟ع؟.
10. حاجتی، میر احمد‌‌رضا (1393). عصر امام خمینی قدس سره، قم، بوستان کتاب.
11. خمینی، روح الله (1379). صحیفه نور، تهران، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
12. ____________ (1385). صحیفه امام، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؟ره؟.
13. دهخدا، علی اکبر (1377). لغت‌‌نامه، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
14. دهشیری، محمدرضا (1388). بازتاب مفهومی ‌و نظری انقلاب اسلامی‌ایران در روابط بین‌‌الملل، تهران، شرکت انتشارات علمی‌فرهنگی.
15. روشن ضمیر، محمد ابراهیم، عربی آیسک، علی (بهار 1398). آرمان‌گرایی در عین واقع گرایی از منظر قرآن،  دانشگاه علوم اسلامی‌رضوی، شماره29.
16. شرفی، محمدرضا (1379). جوان و بحران هویت، تهران، انتشارات سروش.
17. صدر، سید محمدباقر (1384). ‌ انقلاب مهدی و پندارها،‌ مترجم: سید احمد علم‌‌الهدی،‌ تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
18. صدوق، محمدبن علی (1393). عیون اخبارالرضا ؟ع؟، مترجم: محمدصالح روغنی قزوینی، قم، انتشارات جمکران.
19. عرفان، امیرمحسن (1393). نقش باورداشت آموزه مهدویت در احیای فرهنگ و تمدن اسلامی، قم، دفتر نشر معارف.
20. عمید، حسن (1365). فرهنگ عمید، تهران، امیرکبیر.
21. عمید زنجانی، عباسعلی (1367). انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن، تهران، نشر کتاب سیاسی.
22. عنایت، حمید (1377). انقلاب اسلامی: مذهب در قالب ایدئولوژی سیاسی، مترجم: امیر سعید الهی، ماهنامه اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره 137.
23. فرامرز قراملکی، احد (1380). روش‌‌شناسی مطالعات دینی، مشهد، دانشگاه علوم اسلامی ‌رضوی.
24. فعالی، محمدتقی (تابستان 1394). خود باوری،چالش‌ها و راهکارها(با تاکید بر نگرش دینی)،  فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی، سال 5، شماره4.
25. کلباسی اشتری، حسین (1389). هزاره‌‌گرایی در سنّت مسیحی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
26. گلدستون، جک (1401). م‍طال‍ع‍ات‍ی ن‍ظری، ت‍طب‍ی‍ق‍ی و ت‍اری‍خ‍ی در ب‍اب ان‍ق‍لاب‌‌ه‍ا، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران، کویر.
27. لاکویر، والتر (1378). انقلاب: گزیده مقالات سیاسی - امنیتی؛ مترجم: مؤسسه پژوهش‌های اجتماعی، تهران، بینش.
28. محققیان، زهرا، پرچم، اعظم (پاییز 1390). تحلیل اخلاقی امید با تأکید بر آیات قرآن کریم، پژوهش نامه اخلاق، شماره 13.
29. منصوری، محمدهادی (پاییز 1399). تحلیل ویژگی‌های امید صادق در نظریه انتظار مقام معظم رهبری، نشریه علمی‌مطالعات انقلاب اسلامی، شماره62.
30. مهدوی نژاد، غلامحسین (تابستان 1386). راه کارهای تقویت خود باوری در مجامع علمی ‌و دانشگاهی از دیدگاه قرآن و روایات، فصلنامه مطالعات معرفتی در دانشگاه اسلامی، سال یازدهم، شماره 2.
31. نامدار طالشانی، مظفر(زمستان 1385). نظام شناخت عقلانی تاریخ، جستارهایی در نسبت حکمت آرمانخواهی و عقل گرایی تاریخ با دانش ها و پنداشته‌های انسان،  مجله فرهنگ، شماره60.
32. یوسفی، رسول (1403). تبیین جایگاه امید آفرینی اجتماعی در راستای تحقق گام دوم انقلاب، همایش بین المللی گام دوم انقلاب؛ الگوی نظام انقلابی تمدن ساز، تهران، دانشگاه جامع امام حسین ؟ع؟.