انتظار موعود

انتظار موعود

تحلیل نقش سواد رسانه‌ای در ارتقای «تاب‌آوری شناختی» خانواده تراز مهدوی در مواجهه با جنگ روایت‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش پژوه سطح چهار مهدویت مرکز تخصصی موعود حوزه علمیه قم
2 استادیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم،‌ ایران.
3 فارغ التحصیل سطح دو حوزه علمیه ثامن الحجج شهرستان پارس آباد
چکیده
در عصر گسترش روزافزون فناوری‌های ارتباطی و تغییر ماهیت نبردها به «جنگ شناختی»، نهاد خانواده به‌عنوان کانون تربیت «نسل منتظر»، هدف راهبردهای تهاجمی چندلایه جریان معارض قرار گرفته است. غایت این منازعه که با ابزار «جنگ روایت‌ها» پیگیری می‌شود، القای یأس، ناکارآمدنمایی دین و ایجاد انحرافات اعتقادی در میان منتظران است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به واکاوی نقش «سواد رسانه‌ای» به‌عنوان راهبردی صیانتی و توانمندساز در ارتقای «تاب‌آوری شناختی» خانواده تراز مهدوی پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سواد رسانه‌ای فراتر از مهارت‌های فنی، با فعال‌سازی دو مؤلفه بنیادینِ خردورزی و خودمهارگری، نقشی دوگانه ایفا می‌کند: در بُعد پدافندی، مهارت‌های تفکر انتقادی و تحلیل پیام، به‌مثابه سپری شناختی، ضمن مدیریت رژیم مصرف، اعضای خانواده را در برابر شایعات آخرالزمانی و اخبار جعلی مصون می‌سازد. در بُعد آفندی نیز، سواد رسانه‌ای با تسهیل گذار از «ایمان تقلیدی» به «ایمان استدلالی»، خانواده را از انفعال فرهنگی خارج و به کنشگری فعال در تولید ریزروایت‌های مهدوی و تحقق «جهاد تبیین» بدل می‌کند. نتیجه آنکه تجهیز به سواد رسانه‌ای، شرطی ضروری برای حفظ هویت دینی و تحقق «انتظار پویا» در عصر حاضر است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the role of media literacy in promoting the "cognitive resilience" of the Taraz Mahdavi family in facing the war of narratives

نویسندگان English

Seyyed Ali Kazemi 1
امیر محسن عرفان 2
المیرا روحی پور 3
1 Fourth-level scholar of Mahdism, the Promised Specialized Center of Qom Seminary
2 استادیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، قم،‌ ایران.
3 Graduated from the second level of Samen Al-Hajj Seminary in Pars Abad City.
چکیده English

در عصر گسترش روزافزون فناوری‌های ارتباطی و تغییر ماهیت نبردها به «جنگ شناختی»، نهاد خانواده به‌عنوان کانون تربیت «نسل منتظر»، هدف راهبردهای تهاجمی چندلایه جریان معارض قرار گرفته است. غایت این منازعه که با ابزار «جنگ روایت‌ها» پیگیری می‌شود، القای یأس، ناکارآمدنمایی دین و ایجاد انحرافات اعتقادی در میان منتظران است. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، به واکاوی نقش «سواد رسانه‌ای» به‌عنوان راهبردی صیانتی و توانمندساز در ارتقای «تاب‌آوری شناختی» خانواده تراز مهدوی پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سواد رسانه‌ای فراتر از مهارت‌های فنی، با فعال‌سازی دو مؤلفه بنیادینِ خردورزی و خودمهارگری، نقشی دوگانه ایفا می‌کند: در بُعد پدافندی، مهارت‌های تفکر انتقادی و تحلیل پیام، به‌مثابه سپری شناختی، ضمن مدیریت رژیم مصرف، اعضای خانواده را در برابر شایعات آخرالزمانی و اخبار جعلی مصون می‌سازد. در بُعد آفندی نیز، سواد رسانه‌ای با تسهیل گذار از «ایمان تقلیدی» به «ایمان استدلالی»، خانواده را از انفعال فرهنگی خارج و به کنشگری فعال در تولید ریزروایت‌های مهدوی و تحقق «جهاد تبیین» بدل می‌کند. نتیجه آنکه تجهیز به سواد رسانه‌ای، شرطی ضروری برای حفظ هویت دینی و تحقق «انتظار پویا» در عصر حاضر است.

کلیدواژه‌ها English

خانواده تراز مهدوی
سواد رسانه‌ای
تاب‌آوری شناختی
جنگ روایت‌ها
جهاد تبیین

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 شهریور 1405